Konflikt nie dotyczy więc wyłącznie organizacji uroczystości.
Jego istotą jest pytanie o skuteczność prawną ślubowania i możliwość objęcia urzędu.
Czterech sędziów złożyło ślubowanie w Sejmie
W kwietniu 2026 roku cztery osoby wybrane wcześniej przez Sejm zdecydowały się złożyć ślubowanie podczas uroczystości parlamentarnej.
Zastosowano formułę wskazującą,
Kancelaria Prezydenta została poinformowana o przedsięwzięciu.
Przygotowano również odpowiednie dokumenty.
Podpisy zostały poświadczone notarialnie.
Dokumentację przekazano do właściwych instytucji.
Jednak spór nie został zakończony.
Prezes Trybunału Konstytucyjnego nie dopuścił tych osób do orzekania.
W rezultacie powstała sytuacja, w której osoby wybrane przez parlament uważały, że dopełniły wymaganych czynności, a kierownictwo Trybunału przedstawiało odmienne stanowisko.
Europejski Trybunał Praw Człowieka podjął działania
W maju 2026 roku sprawą zajął się również Europejski Trybunał Praw Człowieka.
5 maja wydano środek tymczasowy w sprawie oznaczonej numerem 17392/26.
Dotyczył
on sytuacji czterech sędziów wybranych przez Sejm.
Celem zastosowanego środka było zapobieżenie dalszemu utrudnianiu objęcia przez nich stanowisk i wykonywania obowiązków.
To ważny element całej sprawy.
Środek tymczasowy ma określony charakter procesowy i nie należy go automatycznie utożsamiać z końcowym wyrokiem merytorycznym.
Europejskie Stowarzyszenie Sędziów powołało się jednak na to rozstrzygnięcie jako na podstawę swojego najnowszego apelu.
Organizacja uważa, że polskie władze powinny zapewnić jego wykonanie.
EAJ ponownie przypomniało o stanowisku ETPC
W dokumencie przyjętym w Lizbonie europejscy sędziowie odwołali się bezpośrednio do majowego środka tymczasowego.
Wskazali, że problem dopuszczenia
sędziów do pracy nadal pozostaje nierozwiązany.
EAJ oceniło, że odpowiednie instytucje powinny działać zgodnie z rozstrzygnięciem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Organizacja zwróciła również uwagę na zobowiązania państw członkowskich Rady Europy.
W jej ocenie przedłużający się spór negatywnie wpływa na polski wymiar sprawiedliwości.
Jest to stanowisko stowarzyszenia sędziowskiego.
Nie oznacza ono samo w sobie nowego orzeczenia sądu przeciwko prezydentowi.
To istotne rozróżnienie między publicznym apelem organizacji a wiążącym rozstrzygnięciem organu sądowego.
Komisja Wenecka również zajmowała się sprawą
Europejskie Stowarzyszenie Sędziów przywołało także działania Komisji Weneckiej.
Jest to organ doradczy Rady Europy
zajmujący się zagadnieniami prawa konstytucyjnego i standardów demokratycznych.
Podczas sesji plenarnej 9–10 października 2026 roku Komisja przyjęła opinię odnoszącą się do polskiej sytuacji.
Dokument został oznaczony numerem CDL-AD(2026)031.
EAJ zwróciło uwagę, że opinia podkreśla potrzebę umożliwienia prawidłowo wybranym sędziom wykonywania obowiązków.
To kolejny element międzynarodowej dyskusji.
Opinie Komisji Weneckiej mają charakter doradczy.
Nie są tym samym co wyroki sądowe.
Mogą jednak stanowić ważny punkt odniesienia przy ocenie standardów prawnych.
Nowe wydarzenia z udziałem Macieja Berka
Konflikt ponownie zaostrzył się w środę 14 października.
W centrum wydarzeń znalazł się